Παρουσία του Υπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελου Τουρνά, και του Υπαρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγου Αναστάσιου Παππά που εκπροσώπησε τον Αρχηγό του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγο Θεόδωρο Βάγια, πραγματοποιήθηκε σήμερα, στις εγκαταστάσεις του Υπουργείου, στο Μαρούσι, η κεντρική εκδήλωση για τον εορτασμό της Εθνικής Επετείου της 28^ης Οκτωβρίου του 1940.

Στην ημερήσια διαταγή που εκδόθηκε, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, απευθυνόμενος σε όλο το Πυροσβεστικό προσωπικό, αναφέρει:

«Γυναίκες και άνδρες του Πυροσβεστικού Σώματος

Η 28η Οκτωβρίου αποτελεί μία από τις κορυφαίες στιγμές της νεότερης Ελληνικής ιστορίας. Είναι ημέρα εθνικής υπερηφάνειας και ιστορικής μνήμης, αφιερωμένη στο μεγαλείο της ψυχής ενός λαού που, μπροστά στην απειλή και την υποταγή, επέλεξε να υπερασπιστεί την ελευθερία, την αξιοπρέπεια και την ανεξαρτησία του.

Το «ΟΧΙ» της 28ης Οκτωβρίου 1940 δεν ήταν απλώς μια ιστορική απάντηση. Ήταν η έκφραση της συλλογικής βούλησης ενός έθνους να αντισταθεί, να αγωνιστεί και να υπερασπιστεί τις αξίες του, ακόμη και όταν το τίμημα ήταν βαρύ.

Οι Έλληνες του 1940, με απαράμιλλο θάρρος και αυταπάρνηση, έγραψαν μία από τις ενδοξότερες σελίδες της ιστορίας μας. Στα βουνά της Πίνδου, στα πεδία των μαχών, στην Κατοχή και στην Αντίσταση, άνδρες και γυναίκες αγωνίστηκαν για την ελευθερία της πατρίδας, αφήνοντας ανεξίτηλο το αποτύπωμά τους στη συλλογική μας μνήμη.

Στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, η εθνική επέτειος της 28ης Οκτωβρίου αποκτά ιδιαίτερο νόημα για όλους εμάς που υπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον.

Στη σύγχρονη εποχή, όπου οι προκλήσεις πολλαπλασιάζονται και οι απαιτήσεις της αποστολής μας αυξάνονται, οφείλουμε να διατηρούμε ζωντανές τις αξίες που μας κληροδότησαν οι πρόγονοί μας. Να ενισχύουμε την ενότητά μας, να επενδύουμε στη γνώση και την εκπαίδευση, να αξιοποιούμε τις δυνατότητές μας και να στεκόμαστε πάντοτε στο ύψος των περιστάσεων.

Η ιστορική μνήμη δεν αποτελεί απλώς αναφορά στο παρελθόν. Είναι οδηγός για το παρόν και ευθύνη απέναντι στο μέλλον. Ας αποτελέσει η επέτειος αυτή πηγή έμπνευσης για όλες και όλους μας. Ας αντλήσουμε δύναμη από το παράδειγμα των προγόνων μας και ας συνεχίσουμε να υπηρετούμε με ενότητα, συνέπεια και αποφασιστικότητα την αποστολή μας.

Χρόνια πολλά στην Ελλάδα μας!

Ζήτω η 28η Οκτωβρίου 1940!

Ζήτω το Έθνος!»

Ομιλητής στην φετινή εκδήλωση ήταν ο Επιπυραγός Κωνσταντίνος Σαμαράς, Τμηματάρχης Δικαστικού της Διεύθυνσης Νομικής Υποστήριξης του Α.Π.Σ. ο οποίος αναφέρθηκε την προσφορά και τη γενναιότητα των Ελλήνων που αντιστάθηκαν στις δυνάμεις του Άξονα και έκανε ιδιαίτερη αναφορά στη δράση των Πυροσβεστών στον πόλεμο του 40. Στην ομιλία του μεταξύ άλλων ανέφερε:

Σήμερα τιμούμε μια από τις λαμπρότερες σελίδες της νεότερης Ελληνικής ιστορίας.

Τιμούμε την επέτειο του «ΟΧΙ», στην προκλητική απαίτηση του φασισμού για άνευ όρων παράδοση της πατρίδας μας, εκφράζοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την προσήλωσή μας στις αρχές της ελευθερίας, της φιλοπατρίας και της ενότητας!

Το αναπόφευκτο ξεκίνημα του πολέμου προκλήθηκε το χάραμα της 28ης Οκτωβρίου του 1940, όταν η Ιταλία, μέσω του πρέσβη της στην Αθήνα Γκράτσι, επέδωσε τελεσίγραφο στον πρωθυπουργό της Ελλάδας, Ιωάννη Μεταξά, να επιτρέψει τη διέλευση και στάθμευση ιταλικών στρατευμάτων στην Ελλάδα. Και η απάντηση ήταν το λακωνικό μα περίτρανο «ΟΧΙ». Ένα «ΟΧΙ» που το στήριξε ο Ελληνικός λαός με πρωτοφανή προθυμία και αυταπάρνηση, απλά και αυτονόητα, σαν φυσιολογική εκδήλωση της Ελληνικής ψυχής, όπως αυτή διαπλάστηκε μέσα στους αιώνες.

Πίστευαν ότι οι Έλληνες δεν θα πολεμούσαν, γιατί νόμιζαν πως ήταν διχασμένοι πολιτικά και ανοργάνωτοι στρατιωτικά. Την άποψή τους δε αυτή φρόντισαν να την «περάσουν» και σε όλα τα κλιμάκια του στρατεύματος. Δυστυχώς γι’ αυτούς, τίποτα από τα δύο δεν συνέβαινε. Οι Έλληνες μόνο διχασμένοι δεν υποδέχθηκαν τους Ιταλούς και κάθε άλλο παρά ανοργάνωτοι στρατιωτικά ήταν.

Το εθνικό φρόνημα είχε καλλιεργηθεί σε λαό και στρατό. Αυτή ήταν η αντίδραση των Ελλήνων, “με το χαμόγελο στα χείλη”, όπως τραγούδησε και η Σοφία Βέμπο. Σκαρφαλωμένοι στα τραμ και στα λεωφορεία της Αθήνας, συναθροισμένοι νέοι άνθρωποι με το χαμόγελο στα χείλη έδωσαν με λεβεντιά το γοργό ρυθμό του πολέμου στους δρόμους της πόλης.

Οι Αθηναίοι βγήκαν στους δρόμους και τις πλατείες με ενθουσιασμό, ενώ με έκτακτες εκδόσεις, οι εφημερίδες, οι οποίες στα πρωτοσέλιδά τους είχαν ηχηρούς τίτλους και πύρινα άρθρα, ζητούσαν επιτακτικά να δοθεί ένα σκληρό μάθημα στους Ιταλούς.

Και τότε, πολλοί ήταν οι Πυροσβέστες που έσπευσαν να ανταποκριθούν θετικά σε διαταγή του τότε Υπουργού Δημοσίας Τάξης στο Αρχηγείο του Πυροσβεστικού Σώματος, που καλούσε όσους επιθυμούσαν, να ακολουθήσουν το μαχόμενο στράτευμα, οι οποίοι τελικά στρατεύθηκαν και έφυγαν για το μέτωπο.

Όμως, Ελληνικό αίμα δεν χύθηκε μόνο στα πεδία των μαχών, αλλά και μέσα σε κατοικημένες περιοχές και τούτο διότι η Ελλάδα υπέστη σφοδρούς αεροπορικούς βομβαρδισμούς, τόσο από τις δυνάμεις του Άξονα, όσο και σε μεταγενέστερη φάση, από τις Συμμαχικές δυνάμεις που στόχευαν γερμανικές υποδομές.

Ο πρώτος μεγάλος βομβαρδισμός έγινε στη Θεσσαλονίκη την 1η Νοεμβρίου 1940, από 20 Ιταλικά βομβαρδιστικά και 9 καταδιωκτικά, προκαλώντας μεγάλες καταστροφές και θύματα στον άμαχο πληθυσμό.

Στις 11 Ιανουαρίου 1944, ο σφοδρότερος αεροπορικός βομβαρδισμός στην ιστορία του λιμανιού στον Πειραιά, πραγματοποιήθηκε από 84 αμερικανικά βομβαρδιστικά με στόχο τις γερμανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις και τον κόμβο ανεφοδιασμού. Έπεσαν περίπου 900 βόμβες, προκαλώντας πάνω από 700 νεκρούς αμάχους και καταστρέφοντας μεγάλο μέρος της πόλης και του λιμανιού.

Βομβαρδίστηκαν λιμάνια, αεροδρόμια και σιδηροδρομικοί σταθμοί σε Αθήνα, Πάτρα, Λάρισα, Βόλο, Κρήτη και όχι μόνο.

Οι Έλληνες Πυροσβέστες από την πρώτη ώρα της κήρυξης του πολέμου σήκωσαν το βάρος της Πολιτικής Άμυνας σε όλη τη χώρα, αλλά και μέχρι το Αργυρόκαστρο και την Κορυτσά.

Μάλιστα, σύμφωνα με το Βιβλίο Ημερήσιας Διαταγής των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών Αθηνών, με ημερομηνία 20 Νοεμβρίου 1940, ορίζεται η “παραχώρησις πιστολίων δια τον εφοδιασμόν των αξιωματικών και φρουρών”.

Στις μεγάλες πόλεις, οι Πυροσβεστικές δυνάμεις παράλληλα με την αντιμετώπιση των φονικών βομβαρδισμών, προσπαθούσαν να διατηρήσουν ασφαλείς τις “εσωτερικές γραμμές” της χώρας, ενώ την ώρα της κορύφωσης του πολέμου ενίσχυσαν ακόμα και τον εφοδιασμό του ελληνικού στρατού με μεταφορά υποστηρικτικού υλικού προς τα μέτωπα.

Στην Αθήνα και στον Πειραιά εφαρμόστηκε σχέδιο διασποράς πυροσβεστικών κλιμακίων, αποτελούμενα από μόνιμους πυροσβέστες και εφέδρους, οι οποίοι κατέλαβαν διάφορα συγκοινωνιακά σημεία. Στους πρώτους βομβαρδισμούς, που έγιναν το πρωί της 28ης Οκτωβρίου 1940, στην Πάτρα και τη Θεσσαλονίκη, οι Πυροσβέστες εκτός από την κατάσβεση των πυρκαγιών παρείχαν βοήθεια στους πληγέντες.

Σύμφωνα με τον Αξιωματικό του Πυροσβεστικού Σώματος Μπανάκο: «κατά τας πρώτας ημέρας του πολέμου τούτου εξερράγησαν εν τη πόλει 32 πυρκαιαί εκ βομαβαρδισμών, αι πλείσται των οποίων μεγάλης εκτάσεως και εσυνεχίσθησαν αύται κατά τους επόμενους μήνας». Ούτω κατά την 1.11.40 αντιμετωπίσθησαν υπό της Π.Υ. 18 πυρκαιαί, την 2.11.40 εννέα και την 3.11.40 πέντε τοιαύται».

Εν συνεχεία: «την 29.12.40 κατά την εκραγείσαν πυρκαιάν εις Θεαγένειον νοσοκομείον διεσώθησαν 95 νοσηλευόμενοι οπλίται. Την 30.12.40 αντιμετωπίσθησαν ωσαύτως 11 πυρκαιαί. Την 25.1.41 οκτώ πυρκαιαί καθ΄ας εσημιώθησαν 3 τραυματισμοί πυροσβεστών μεταφερθέντων εις νοσοκομείον. Την 9.12.41 εννέα πυρκαιαί καθ ας εσημειώθησαν ωσαύτως 2 τραυματισμοί πυροσβεστών».

Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τους Γερμανούς, η θέση των Πυροσβεστών ήταν ιδιαίτερη λεπτή. Είχε τεθεί το ερώτημα πώς θα συμπεριφερόντουσαν στις επιδρομές των Συμμάχων, που είχαν μεν γερμανικό στόχο, αλλά μοιραία προκαλούσαν ζημιά σε εθνικά ή ιδιωτικά πράγματα: «Και η απόφασις σιωπηρά, ψυχικά, είχε ληφθεί μεταξύ των αξιωματικών και των ανδρών του Πυροσβεστικού Σώματος. Είχε επέλθει η συμφωνία διά όρκου, που τον είχε υπογράψει ο αγνός δυνατός πατριωτισμός των Πυροσβεστών να σώζουν έστω και θυσιαζόμενοι ό,τι αφορά τον ελληνικόν λαόν και αρνητικώς εργαζόμενοι, προκειμένου περί πυρκαγιών που θα συνέβαιναν εις βάρος του εχθρού, να προσφέρουν τας υπηρεσίες των και από της πλευράς αυτής προς την Πατρίδα. Και αι υπηρεσίαι αυταί δεν ήσαν μικραί. Και οι κίνδυνοι όμως των πράξεων των εκείνων δεν ήσαν ολίγοι ούτε μηδαμινοί». Διότι επρόκειτο περί σαμποτάζ, επιβεβαιώνοντας έμπρακτα την πατριωτική δράση των Ελλήνων Πυροσβεστών και στην διάρκεια της εθνικής αντίστασης.

Αρκετοί Πυροσβέστες, με διάφορα μέσα, μέσω Τουρκίας, πέρασαν στη Μέση Ανατολή κατατάχθηκαν στον ανασυγκροτούμενο Ελληνικό στρατό, ενώ ένας μεγάλος αριθμός αυτών, οργανώθηκε και συμμετείχε σε διάφορες αντιστασιακές οργανώσεις, ειδικά στην Αθήνα και τον Πειραιά.

Η δράση και η προσφορά των Πυροσβεστών, τόσο των μονίμων όσο και των εφέδρων, καθίσταται εφάμιλλη των μαχητών του μετώπου, μιας και αντιμετώπισαν πολεμικές επιχειρήσεις, ειδικά στις πόλεις που δοκιμάσθηκαν από τους εναέριους βομβαρδισμούς: «Η ιστορία θα είχε να πει πολλά για τον ηρωισμό και τον άκρατο πατριωτισμό του πυροσβέστη. Του κάθε πυροσβέστη. Είτε αξιωματικός ήταν, είτε υπαξιωματικός, είτε απλούς… Ο πυροσβέστης από του 1940 μέχρι και σήμερα έχει προσφέρει και ενόπλως εις τους αγώνας του Έθνους πολλά, όταν βρέθηκε σε μαχητική σκοπιά. Γι’ αυτό και οι θυσίες του σε αίμα στο βωμό της Πατρίδος δεν είναι ολίγες».

Είναι σαφές λοιπόν ότι σε καιρό πολέμου, ο σύγχρονος ρόλος των πυροσβεστών είναι κρίσιμος, πολυδιάστατος και καθαρά ανθρωπιστικός, καθώς αποτελούν την πρώτη γραμμή άμυνας για την προστασία των αμάχων και των υποδομών στα μετόπισθεν με αποστολή, την κατάσβεση πυρκαγιών από βομβαρδισμούς, την Έρευνα και Διάσωση, την συνδρομή στην παροχή Πρώτων Βοηθειών, την διαχείριση των επιπτώσεων τόσο από υβριδικές και ΧΒΡΠ Απειλές, όσο και από φυσικές καταστροφές.

Οι πυροσβέστες σε περίοδο πολέμου δεν σπεύδουν στα καταφύγια. Εργάζονται κάτω από ακραία ψυχολογική και σωματική πίεση, καθώς συχνά καλούνται να επιχειρήσουν σε ανοιχτό περιβάλλον ενώ οι εχθροπραξίες ή οι βομβαρδισμοί βρίσκονται ακόμα σε εξέλιξη, αποτελώντας έτσι έναν από τους βασικότερους πυλώνες διατήρησης της κοινωνικής συνοχής και της εσωτερικής ασφάλειας.

Προς επιβεβαίωση όλων των ανωτέρω έρχονται οι σύγχρονες εικόνες δράσης πυροσβεστών υπό αντίξοες συνθήκες στις πληγείσες από βομβαρδισμούς κατοικημένες περιοχές και υποδομές ζωτικής σημασίας, από χώρες που βρίσκονται πολύ κοντά μας.

Γι’ αυτό, τα μηνύματα της σημερινής επετείου, για προσήλωση στις αξίες και τα ιδανικά της φιλοπατρίας, και της εκτέλεσης του καθήκοντος είναι πιο επίκαιρα από ποτέ. Ένας λαός, ανεξαρτήτως μεγέθους, μπορεί να υπερβεί τα όριά του όταν είναι ενωμένος και αποφασισμένος να υπερασπιστεί την ελευθερία του.

Τιμή και δόξα στους ήρωες του 1940!»

Αμέσως μετά, το λόγο έλαβε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας κ. Ευάγγελος Τουρνάς, ο οποίος μεταξύ άλλων τόνισε: «Η 28η Οκτωβρίου αποτελεί διαχρονικό σύμβολο ενότητας, θάρρους και αποφασιστικότητας. Τιμούμε τους Έλληνες που αγωνίστηκαν με αυταπάρνηση για την ελευθερία και την αξιοπρέπεια της πατρίδας μας, αφήνοντας στις επόμενες γενιές μια πολύτιμη παρακαταθήκη. Σήμερα, σε μια εποχή σύνθετων και διαρκώς μεταβαλλόμενων προκλήσεων, οι αξίες της ομοψυχίας, της αλληλεγγύης και της προσφοράς παραμένουν επίκαιρες όσο ποτέ. Αξίες που υπηρετούν καθημερινά και τα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, με υψηλό αίσθημα καθήκοντος, προστατεύοντας την ανθρώπινη ζωή, την περιουσία και το φυσικό περιβάλλον.Το καλύτερο παράδειγμα τιμής προς εκείνους που αγωνίστηκαν για την πατρίδα είναι να συνεχίζουμε, με συνέπεια και υπευθυνότητα, να εργαζόμαστε για μια Ελλάδα ισχυρή, ασφαλή και ανθεκτική.

Χρόνια πολλά σε όλες τις Ελληνίδες και όλους τους Έλληνες. Χρόνια πολλά στα στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος και στις οικογένειές τους».

Στην εκδήλωση μεταξύ άλλων παρέστησαν, ο Επιτελάρχης του Πυροσβεστικού Σώματος Αντιστράτηγος Αθανάσιος Μπαλάφας, ο Γενικός Επιθεωρητής Νοτίου Ελλάδος του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Δημήτριος Μπριόλας, ο Συντονιστής Επιχειρήσεων Αττικής Υποστράτηγος Βικέντιος Μαρινάκης, ο Διοικητής του ΕΣΚΕΔΙΚ, Υποστράτηγος Αναστάσιος Μιχαλόπουλος, ο Προϊστάμενος Κλάδου Επιχειρήσεων, Υποστράτηγος Αλέξανδρος Μαυραγάνης, ο Προϊστάμενος Κλάδου Διοικητικής Υποστήριξης Υποστράτηγος Αστέριος Τσιούρβας, Ανώτατοι και Ανώτεροι Αξιωματικοί, Διοικητές αλλά και Υπάλληλοι των Πυροσβεστικών Υπηρεσιών της Αττικής, καθώς και οι Διευθυντές των Διευθύνσεων και το προσωπικό του Αρχηγείου του Πυροσβεστικού Σώματος.

Παρόμοιες εκδηλώσεις, με ομιλίες και σημαιοστολισμούς πραγματοποιήθηκαν σε όλες τις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες της χώρας.